Spadek i rodzeństwo a notarialne przepisanie domu

Dziedziczenie domu i mieszkania po rodzicach, gdy darowizna nieruchomości trafiła tylko do jednego z rodzeństwa, budzi dużo emocji i sporo dylematów prawnych. Regulacje są tu skomplikowane, więc zanim dojdzie do konfliktu, przyjrzyj się bliżej kwestii notarialnego przepisania domu a spłaty rodzeństwa. Czy po rodzicach dziedziczą wszystkie dzieci po równo? Czy jeśli jedno z nich otrzyma darowiznę jeszcze za życia rodziców, to pozostali mogą domagać się spłaty ich części? Jak wygląda sprawa darowizny mieszkania a zachowku dla rodzeństwa? Czy można przepisać dom tak, by uniknąć późniejszych roszczeń rodzeństwa i czy da się unieważnić notarialne przepisanie nieruchomości? Odpowiadamy po kolei.

Zasady dziedziczenia: kto ma dziedziczyć majątek spadkowy po rodzicach?

Zgodnie z polskim prawem spadkowym, dziedziczenie może odbywać się na podstawie testamentu lub – jeśli rodzice takiego testamentu nie pozostawili – z ustawy. Dziedziczenie testamentowe jest relatywnie proste, przynajmniej z punktu widzenia osób, na rzecz których został sporządzony. Spadkodawca bezpośrednio wskazuje, w jaki sposób chce rozdysponować swój majątek po śmierci i kto ma po nim dziedziczyć. 

Sprawy komplikują się jednak, gdy testamentu nie ma. W takiej sytuacji do gry wchodzą zasady dziedziczenia ustawowego. W pierwszej kolejności chronią one najbliższą rodzinę zmarłego, czyli małżonka oraz jego dzieci – to im należy się cały majątek. Wnuki wchodzą w miejsce dziecka, które zmarło przed rodzicem, a rodzice i rodzeństwo zmarłego dziedziczą dopiero wtedy, gdy nie zostawił on dzieci ani wnuków. Zmiany w prawie spadkowym po rodzicach sprawiły, że obowiązujące przepisy Kodeksu cywilnego ograniczają linię dziedziczenia na rodzeństwie stryjecznym i ciotecznym spadkodawcy – to skutek nowelizacji Kodeksu cywilnego, która weszła w życie 15 listopada 2023 r.

Jak zatem wygląda dokładny podział majątku w takim przypadku? Co do zasady małżonek i dzieci dziedziczą w częściach równych, z zastrzeżeniem, że żona lub mąż nie mogą otrzymać mniej niż 1/4 całego spadku. Jeśli małżonek spadkodawcy zmarł wcześniej, wszystko przypada dzieciom – również w częściach równych.

Przykład 1. Przemysław zmarł, nie pozostawiając testamentu. Wciąż żyje jego żona oraz wszystkie dzieci – Anna, Piotr i Katarzyna. Do masy spadkowej weszło mieszkanie własnościowe, które należało do majątku osobistego Przemysława. W takim przypadku każdy z uprawnionych, czyli żona i troje dzieci, dziedziczy po ¼ nieruchomości spadkowej.

Przykład 2. Włodzimierz miał czwórkę dzieci, a w chwili jego śmierci żyła również jego małżonka. Po śmierci męża spadku nie dzieli się w równych częściach. 1/4 majątku spadkowego przypadła w udziale żonie Włodzimierza, ponieważ jest to minimum przewidziane przez prawo dla małżonka osoby zmarłej. Pozostałe 3/4 majątku dzieli się w równych częściach pomiędzy dzieci Włodzimierza. W ten sposób każde z nich otrzymuje 3/16 spadku.

Przykład 3. Marianna zmarła, pozostawiając trójkę dzieci. Jej mąż zmarł kilka lat wcześniej. Po śmierci Marianny dziedziczyć cały majątek mogą więc wyłącznie jej dzieci. Każde z nich otrzyma spadek w równej części, czyli 1/3.

Jak przekazać dom jednemu z dzieci? Przeniesienie własności nieruchomości przez darowiznę lub dożywocie

Notarialne przepisanie domu jest dość potocznym określeniem na przeniesienie własności nieruchomości. To termin zbiorczy, odnoszący się do kilku czynności prawnych. Rozróżnienie ma znaczenie, ponieważ każda z tych czynności ma inne skutki prawne, również jeśli chodzi o spłatę rodzeństwa z domu.

Najczęściej pod notarialnym przepisaniem domu na jedno z dzieci rozumie się darowiznę lub umowę dożywocia. Czym się różnią?

• Umowa darowizny. To zdecydowanie najczęściej wybierany sposób, aby przepisać dom na jedno z dzieci. Przekazanie domu w formie umowy darowizny oznacza, że właściciel nieruchomości (darczyńca) przenosi ją na własność innej osoby (obdarowanego). Ten nie jest przy tym zobowiązany do spłaty rodzeństwa za mieszkanie po rodzicach, przynajmniej jeszcze za ich życia. Dopiero po śmierci rodzica darowizna może (ale niekoniecznie musi) mieć znaczenie w kontekście spłaty rodzeństwa z darowizny. Sama darowizna mieszkania lub domu jest bezpłatna i nie zobowiązuje obdarowanego do żadnych świadczeń na rzecz darczyńcy.
• Umowa dożywocia. To specyficzna umowa, na mocy której właściciel co prawda przenosi własność domu na osobę obdarowaną, ale jednocześnie zobowiązuje ją do dożywotniego utrzymania i opieki. To rozwiązanie często praktykowane, jeśli rodzic chce zapewnić sobie godne warunki na starość, ale nie ma ku temu środków. Umowę dożywocia można przy tym traktować niejako jako sprzedaż nieruchomości – obdarowany nabywa nieruchomość w zamian za pewne świadczenia. Ponieważ dożywocie jest umową odpłatną, a nie darowizną, wartość domu co do zasady nie wchodzi do podstawy zachowku, a spłata rodzeństwa za życia rodziców nie jest umocowana prawnie i osoba obdarowana nie ma obowiązku jej dokonać. Pozostałe dzieci nie tracą jednak prawa do zachowku – mogą go dochodzić z reszty majątku rodzica. Jako umowa odpłatna dożywocie podlega za to podatkowi od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2% wartości nieruchomości.

WAŻNE! Bez znaczenia, czy rodzice przepiszą mieszkanie lub dom na jedno z rodzeństwa w drodze darowizny, czy też umowy dożywocia, obie te umowy powinny być sporządzone w formie aktu notarialnego. Żeby chronić interesy pozostałych dzieci, można zawrzeć obowiązek spłaty rodzeństwa w akcie darowizny.

Darowizna domu a spłata rodzeństwa – podstawa prawna

Sam fakt, że rodzice zdecydowali się przepisać dom jednemu dziecku, nie tworzy po stronie obdarowanego automatycznego długu wobec braci i sióstr. Za życia rodziców żaden przepis nie nakłada na obdarowanego obowiązku spłaty rodzeństwa – darowizna jest świadczeniem nieodpłatnym, a właściciel ma prawo swobodnie dysponować swoim majątkiem.

Sytuacja zmienia się po śmierci rodzica. Wtedy przekazanie domu jednemu dziecku zaczyna być oceniane przez pryzmat dwóch instytucji Kodeksu cywilnego: zachowku oraz zaliczenia darowizny na schedę spadkową przy dziale spadku. To właśnie one decydują o tym, czy pominięte rodzeństwo realnie coś odzyska – i w jakiej wysokości.

Obowiązek spłaty rodzeństwa w akcie notarialnym

Rodzice mogą uprzedzić przyszły spór i już przy podpisywaniu umowy obciążyć obdarowanego poleceniem darczyńcy. Taki zapis wiąże obdarowanego ze spłatą pozostałego rodzeństwa – w określonej kwocie i w określonym terminie, na przykład w ciągu roku od otrzymania nieruchomości. Wykonania polecenia może żądać darczyńca, a po jego śmierci jego spadkobiercy. Pewniejszym rozwiązaniem jest wpisanie spłaty do aktu jako zobowiązania obdarowanego wobec rodzeństwa – wtedy bracia i siostry mogą dochodzić zapłaty sami.

Zachowek od darowizny – kiedy obdarowane dziecko musi zapłacić rodzeństwu?

Spłata rodzeństwa z darowizny za życia rodziców w większości przypadków nie jest konieczna. A co z zachowkiem? Czy pozostali bracia lub siostry mogą go się domagać, mimo że rodzice dokonali notarialnego przepisania domu na jedno z rodzeństwa jeszcze za swojego życia i teoretycznie nieruchomość nie powinna wchodzić do masy spadkowej? Tak – polskie prawo chroni najbliższą rodzinę przy podziale majątku spadkowego. Przy obliczaniu zachowku dolicza się do spadku darowizny oraz zapisy windykacyjne poczynione przez spadkodawcę, aby z dziedziczenia nie wykluczać osób, które mają prawo do spadku z mocy ustawy.

Oznacza to, że obdarowane dziecko może być zobowiązane do zapłaty zachowku na rzecz rodzeństwa, które nie otrzymało swojej części. W pewnym sensie taka zapłata jest właśnie spłatą rodzeństwa z domu lub mieszkania po rodzicach.

Wszystko, co musisz wiedzieć o zachowku:

• Zachowek przysługuje zstępnym (dzieciom, a w ich miejsce wnukom), małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, jeśli byliby powołani do spadku z ustawy. Rodzeństwo spadkodawcy zachowku nie ma.
• Zachowek wynosi połowę wartości udziału spadkowego, który przypadałby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której uprawniony jest małoletni albo trwale niezdolny do pracy – wtedy zachowek wynosi dwie trzecie wartości tego udziału.
• Wartość darowizny ustala się według stanu z dnia darowizny, ale według cen z chwili ustalania zachowku. Nakłady obdarowanego na dom po jego otrzymaniu zwykle nie powiększają więc podstawy obliczenia roszczenia.
• Darowizny na rzecz spadkobierców lub osób uprawnionych do zachowku co do zasady dolicza się do spadku przy obliczaniu zachowku bez względu na to, kiedy zostały dokonane. Darowizny dla osób, które nie są spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku, dolicza się wtedy, gdy zostały dokonane nie dawniej niż 10 lat przed śmiercią spadkodawcy.
• Umowa dożywocia co do zasady nie jest brana pod uwagę przy obliczaniu zachowku.

Roszczenie o zachowek na rzecz osoby pominiętej – wysokość i termin przedawnienia

Roszczenie o zachowek nie trwa wiecznie. Przedawnia się ono z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu, a w przypadku nieruchomości, która była przedmiotem darowizny – od otwarcia spadku, czyli od śmierci spadkodawcy. Koniec terminu przedawnienia przypada przy tym na ostatni dzień roku kalendarzowego. Po upływie terminu przedawnienia obdarowany może uchylić się od zapłaty, powołując się na zarzut przedawnienia, nawet jeśli roszczenie było w pełni zasadne. Jeśli czujesz się pominięty, nie zwlekaj więc z wezwaniem do zapłaty ani z pozwem.

Zaliczenie darowizny na schedę spadkową przy dziale spadku

Poza zachowkiem działa jeszcze jeden mechanizm rozliczeń w rodzinie. Jeśli rodzeństwo dziedziczy razem z ustawy (np. dom był tylko jednym z elementów majątku), to przy dziale spadku darowizny na schedę spadkową dolicza się do wartości majątku podlegającego podziałowi. Innymi słowy: dziecko, które wcześniej dostało nieruchomość, otrzyma odpowiednio mniej z pozostałego majątku – albo nie otrzyma z niego nic.

Zasada ta nie działa jednak bezwzględnie. Spadkodawca może w umowie darowizny lub w testamencie zwolnić obdarowanego z obowiązku zaliczenia darowizny na schedę spadkową – wtedy dom pozostaje poza rozliczeniem przy dziale spadku, choć nadal liczy się przy obliczaniu zachowku.

Dział spadku a roszczenia rodzeństwa – co może zrobić pominięty spadkobierca?

To właśnie wtedy najczęściej ujawniają się realne roszczenia rodzeństwa. Podziału można dokonać u notariusza (gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni) albo przed sądem – wtedy to sąd rozstrzyga, komu przypadną poszczególne składniki majątku i jakie dopłaty należą się pozostałym. Sąd bierze wówczas pod uwagę także wcześniejsze darowizny, jeżeli podlegają zaliczeniu. Jeśli dom został już wcześniej przepisany, nie wchodzi do spadku i nie podlega podziałowi – rodzeństwo może jednak dochodzić zachowku, a przy dziale pozostałego spadku darowizna może podlegać zaliczeniu na schedę spadkową.

Akt notarialny – jakich dokumentów wymaga notariusz, gdy nieruchomość zmienia właściciela?

Notarialne przepisanie domu wymaga dokumentów, które poświadczają tożsamość stron umowy (niezależnie od tego, czy jest to darowizna, czy dożywocie) oraz własność nieruchomości. Są to:

• dokument potwierdzający nabycie nieruchomości: umowa kupna-sprzedaży, umowa zamiany, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, akt poświadczenia dziedziczenia, akt notarialny umowy darowizny.
• dowody osobiste stron;
• numer księgi wieczystej lub wypis z księgi wieczystej;
• wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej ze Starostwa Powiatowego;
• zaświadczenie o przeznaczeniu nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego.

Przed podpisaniem umowy skonsultuj się z notariuszem i upewnij się, że masz komplet dokumentów. Większość kancelarii notarialnych przesyła klientom szczegółową listę, dzięki czemu procedura przebiega sprawnie. Pamiętaj też, że notariusz może potrzebować dodatkowych dokumentów, w zależności od stanu prawnego nieruchomości.

Ile kosztuje notarialne przepisanie domu na jedno z rodzeństwa?

Koszty zależą od kilku czynników, przede wszystkim od wartości nieruchomości. Opłaty obejmują:

1. Taksę notarialną, czyli wynagrodzenie dla notariusza. Maksymalne stawki taksy notarialnej określa Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Wysokość taksy zależy od wartości domu lub mieszkania – im jest ona większa, tym opłata notarialna jest wyższa. Przy darowiźnie lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość połowa maksymalnej stawki z tabeli poniżej obowiązuje wtedy, gdy strony należą do I grupy podatkowej, a obdarowany spełnia warunki ulgi mieszkaniowej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Samo pokrewieństwo rodzic-dziecko nie wystarcza. Przykładowo przy mieszkaniu wartym 500 000 zł pełna stawka wynosi 2 770 zł netto (1 010 zł + 0,4% od 440 000 zł), a po spełnieniu tych warunków – maksymalnie 1 385 zł netto. Do taksy dolicza się 23% VAT.
2. Opłaty sądowe za dokonanie wpisu do księgi wieczystej. W przypadku przeniesienia własności jest to stała opłata w wysokości 200 zł.
3. Koszty wypisów aktu notarialnego. Każda strona takiego wypisu kosztuje 6 zł netto za każdą rozpoczętą stronę.

Największym wydatkiem przy przepisaniu domu na jedno z rodzeństwa jest więc taksa notarialna. Bywa spora, ale jest degresywna. Rośnie wraz z wartością nieruchomości, ale coraz wolniej i nie w nieskończoność.

W zależności od wartości przepisywanej nieruchomości taksa notarialna może wynosić:

• do 3 000 zł – 100 zł;
• powyżej 3 000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3 000 zł;
• powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
• powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł;
• powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1 010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł;
• powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł;
• powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł.

Niezależnie od wartości mieszkania, wynagrodzenie notariusza nie może jednak wynieść więcej niż 10 000 zł. Dodatkowo – jeśli mieszkanie przepisuje się komuś z pierwszej grupy podatkowej (a tak jest w przypadku darowizny na linii rodzice-dzieci), maksymalna opłata nie przekroczy 7500 zł.

Podatek od darowizny i spadku w rodzinie – kiedy trzeba zapłacić?

Podatek od spadków i darowizn jest regulowany Ustawą z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Jego wysokość zależy od grupy podatkowej, do której należy spadkobierca lub obdarowany mieszkaniem. Ustawa stanowi, że:

Art. 4a Ustawy o podatku od spadków i darowizn: „Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego”.

Dzięki temu darowizna dokonana przez rodziców na rzecz jednego z dzieci jest zwolniona z podatku od spadków i darowizn. Przy darowiźnie nieruchomości w formie aktu notarialnego obdarowany nie składa żadnego zgłoszenia do urzędu skarbowego – informację o umowie przekazuje urzędowi notariusz. Zgłoszenie na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy dotyczy darowizn zawieranych bez aktu, np. przelewu pieniędzy na spłatę rodzeństwa. Bez tego zgłoszenia podatek liczy się według skali dla pierwszej grupy podatkowej, od 3% do 7% nadwyżki ponad kwotę wolną.

Czy można podważyć notarialne przepisanie domu?

Unieważnienie aktu notarialnego jest możliwe, ale tylko w szczególnych, uzasadnionych sytuacjach. Nawet wtedy jest to proces trudny, czasochłonny i wymaga solidnych dowodów na to, że darowizna domu lub podpisanie umowy dożywocia nie przebiegało zgodnie z prawem. Zdarza się też, że nie udaje się doprowadzić do unieważnienia darowizny, mimo iż naprawdę mogło dojść do zaniechań lub nadużyć. Jednoznaczne udowodnienie tego faktu jest bowiem skomplikowane.

Kiedy można unieważnić przepisanie mieszkania w formie darowizny lub za opiekę?

Dotyczy to kilku przypadków, w tym:

• Błędów w oświadczeniu woli. W dniu podpisania umowy darowizny darczyńca musi mieć pełną świadomość podejmowanej decyzji. Wada pojawia się wtedy, gdy nie mógł on świadomie lub swobodnie zdecydować o tym, aby przekazać mieszkanie jednemu z dzieci. Zazwyczaj stan ten powoduje choroba psychiczna, demencja starcza lub bycie pod wpływem substancji odurzających w momencie podpisania aktu. Może tak stać się również w przypadku, jeśli darczyńca został wprowadzony w błąd co do warunków umowy.
• Przymusu, podstępu lub groźby. Jeśli obdarowany użył groźby, aby skłonić darczyńcę do podpisania aktu i można to wykazać, wykonanie darowizny na rzecz dziecka lub podpisanie umowy dożywocia może zostać unieważnione.
• Pozorności czynności prawnej. Ta sytuacja zdarza się relatywnie rzadko i jest trudna do udowodnienia. Ma ona miejsce, jeśli umowa została sporządzona tylko dla pozoru, aby ukryć inną czynność, np. sprzedaż nieruchomości.
• Rażącej niewdzięczności obdarowanego. To jedyna ustawowa przesłanka (art. 898 Kodeksu cywilnego), która pozwala darczyńcy odwołać już dokonaną darowiznę, choć daje małe pole do popisu innym osobom, w tym rodzeństwu obdarowanego. Darczyńca ma na to rok od dnia, w którym dowiedział się o niewdzięczności, a odwołanie składa na piśmie. Jego spadkobiercy mogą odwołać darowiznę tylko wtedy, gdy darczyńca w chwili śmierci sam był do tego uprawniony albo gdy obdarowany umyślnie pozbawił go życia. Trudności dodaje fakt, że samo pojęcie rażącej niewdzięczności nie jest zdefiniowane w przepisach – wypełnia je orzecznictwo sądowe. Ogólnie do tej kategorii zalicza się zachowania świadome i celowe, nastawione na wyrządzenie krzywdy darczyńcy. Może to być aktywne działanie (np. znieważenie czy pobicie), ale też zaniechanie (np. brak pomocy w chorobie). Lista nie jest zamknięta, a każdy przypadek oceniany jest indywidualnie.

Kontrowersje budzi zwłaszcza ta ostatnia pobudka odwołania aktu darowizny. Przy braku innych powodów to właśnie w niej pominięte rodzeństwo upatruje szansy na odzyskanie swojej części spadku. Nie każde naganne zachowanie osoby obdarowanej daje jednak podstawę do wszczęcia postępowania. Zazwyczaj sądy uznają, że zwykłe spory i nieporozumienia między członkami rodziny nie są rażącą niewdzięcznością.

Kiedy prawnik jest niezbędny? Spłata rodzeństwa z darowizny w praktyce

Część spraw da się zamknąć polubownie, ale są sytuacje, w których pomoc specjalisty realnie zmienia wynik postępowania. Prawnik przyda się przede wszystkim wtedy, gdy majątek jest złożony, w rodzinie miały miejsce wcześniejsze darowizny albo gdy między rodzeństwem trwa już spór o wartość nieruchomości. Doświadczony pełnomocnik pomoże policzyć, ile wynosi zachowek, ocenić, czy roszczenie nie uległo przedawnieniu, i przygotować wniosek o dział spadku.

Z prawnikiem możesz omówić też inne rozwiązania, które porządkują sprawy majątkowe jeszcze za życia rodziców – na przykład umowę o zrzeczenie się dziedziczenia. Zawiera się ją ze spadkobiercą ustawowym w formie aktu notarialnego, a jej skutkiem jest wyłączenie zrzekającego się (i co do zasady jego zstępnych) z dziedziczenia oraz z kręgu osób uprawnionych do zachowku. To jeden z niewielu sposobów, by wyłączyć przyszłe roszczenia o zachowek ze strony rodzeństwa, które zawrze taką umowę.

Najczęstsze pytania o spłatę rodzeństwa

Czy przepisanie domu jednemu dziecku wyklucza pozostałe z dziedziczenia?

Nie. Pozostałe dzieci nadal będą dziedziczyć pozostały majątek rodzica, a dodatkowo mogą domagać się zachowku od darowizny. Wyjątkiem jest zrzeczenie się dziedziczenia, które wyłącza zarówno z dziedziczenia, jak i z zachowku. Przy umowie dożywocia dom co do zasady nie wchodzi do podstawy zachowku, ale pozostałe dzieci nadal dziedziczą resztę majątku i mogą z niej dochodzić zachowku.

Czy obdarowany musi spłacić rodzeństwo od razu?

Nie, chyba że obowiązek spłaty został wpisany do umowy. Roszczenie o zachowek staje się wymagalne dopiero po śmierci rodzica, a jego zaspokojenie następuje ugodą lub wyrokiem sądu.

Według jakiej wartości liczy się dom przy zachowku?

Według stanu nieruchomości z dnia darowizny i cen z chwili ustalania zachowku. W praktyce oznacza to zwykle konieczność powołania biegłego rzeczoznawcy.

Podsumowanie: darowizna czy sprzedaż nieruchomości – jak uniknąć problemów przy przepisaniu mieszkania na jedno z dzieci

Przepisanie mieszkania na jedno z dzieci może budzić rodzinne niesnaski – tak za życia rodziców, jak i po ich śmierci. Aby ograniczyć ryzyko przyszłych konfliktów, można rozważyć poniższe rozwiązania. Nie każde z nich wyklucza roszczenia o zachowek, a żadne nie gwarantuje, że umowy nie będzie można podważyć:

1. Przepisanie mieszkania za opiekę. Ta umowa w pewnym sensie traktowana jest jako sprzedaż (oddaje się własność nieruchomości za pewne świadczenia), dlatego co do zasady mieszkania nie wlicza się do podstawy zachowku. Trzeba jednak pamiętać, że nieruchomość obciążoną dożywociem trudno potem sprzedać lub obciążyć hipoteką.
2. Obowiązek spłaty rodzeństwa w akcie notarialnym. Taki zapis przy darowiźnie nieruchomości sprawia, że każde z dzieci zostaje obdarowane w sprawiedliwy sposób i również zalicza się do obliczania wysokości zachowku. To, czy i jak spłata zostanie potem rozliczona z zachowkiem, zależy od tego, jak ją zapisano w akcie, dlatego ten zapis warto dopracować z notariuszem.
3. Sprzedaż nieruchomości i przekazanie darowizny pieniężnej dzieciom. To coraz częściej wybierany sposób wsparcia swoich dzieci. Dzięki temu mogą one kupić taką nieruchomość, jaka najbardziej im odpowiada lub część pieniędzy przeznaczyć na wkład własny do kredytu hipotecznego, a za resztę spłacić rodzeństwo. W skupie nieruchomości KupujemyM.pl wszelkie związane z tym formalności można załatwić w zaledwie kilka dni. Nie musisz się więc martwić długim czasem oczekiwania na kupca, jeśli chciałbyś szybko obdarować swoje dziecko lub potrzebuje ono natychmiastowej pomocy.

Rozdysponowanie majątku za życia nie zawsze jest gwarancją spokoju. Istnieją jednak sposoby, które pozwalają zminimalizować ryzyko wieloletnich sporów sądowych, i przed wizytą u notariusza dobrze je porównać – darowizna to nie jedyna i nie zawsze najlepsza opcja.