Finanse i podatki

Kto ma odśnieżać chodnik przy posesji? Kary sięgają 1,5 tys. zł, a koszt wypadku jest znacznie wyższy

Maciej Bełz Maciej Bełz
5 grudnia 2023
9 min czytania
Kto ma odśnieżać chodnik przy posesji? Kary sięgają 1,5 tys. zł, a koszt wypadku jest znacznie wyższy

Zasypało śniegem? Właściciel nieruchomości ryzykuje potężne sankcje finansowe

Obowiązek odśnieżania chodnika przy posesji spoczywa na właścicielu nieruchomości, a zlekceważenie go może skończyć się karą finansową rzędu 1,5 tys. zł. Uprzątnięcie chodnika to obowiązek ustawowy, a nie uprzejmość wobec sąsiadów czy przechodniów. Jeśli na takim nieodśnieżonym chodniku pieszy ulegnie wypadkowi – na przykład złamie kończynę – może dochodzić swoich praw na drodze roszczeń odszkodowawczych od tego, kto odpowiada za odśnieżanie chodnika. Okres zimowy przynosi obfite opady śniegu na większości terytorium kraju. Kwestia, kto powinien odśnieżać chodnik i dbać o porządek wokół posesji, jest uregulowana w dwóch aktach: przepisy dotyczące odśnieżania chodnika znajdziemy w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz w Kodeksie wykroczeń. Ten drugi, w art. 117 § 1, stanowi: „Kto, mając obowiązek utrzymania czystości i porządku w obrębie nieruchomości, nie wykonuje swoich obowiązków lub nie stosuje się do wskazań i nakazów wydanych przez właściwe organy w celu zabezpieczenia należytego stanu sanitarnego i zwalczania chorób zakaźnych, podlega karze grzywny do 1500 złotych albo karze nagany”. Mandat karny nakłada straż miejska lub policja, a jeśli sprawa trafi do sądu, grzywnę wymierza sąd rejonowy.

Obowiązek odśnieżania chodnika – ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Podstawowe przepisy prawne w tej sprawie znajdziemy w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ustawa nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych położonych wzdłuż nieruchomości. To właśnie ten zapis przesądza, do kogo należy odśnieżanie chodnika i dlaczego obowiązek utrzymania czystości i porządku nie kończy się na granicy działki. Ustawodawca precyzuje przy tym, czym w ogóle jest chodnik w rozumieniu przepisów. Ustawa mówi o „drodze dla pieszych”, czyli wydzielonej części drogi publicznej przeznaczonej do ruchu pieszych, położonej bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Jeżeli chodnik przylega bezpośrednio do ogrodzenia lub ściany budynku, właściciel musi odśnieżać go także wtedy, gdy sam grunt pod nawierzchnią należy do gminy. Obowiązek odśnieżania chodnika – ustawa wiąże go z własnością budynku i działki, a nie z tytułem prawnym do samego chodnika.

Obowiązek właścicieli nieruchomości czy zadanie gminy – kto odpowiada za odśnieżanie chodnika?

Za uprzątnięcie śniegu i lodu z chodnika oraz podjazdu graniczącego z terenem właściciel odpowiada osobiście. Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach za porządek przed domem odpowiada właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty albo zarządca budynku. Odśnieżanie i utrzymanie chodnika w stanie bezpiecznym dla pieszych należy do jego codziennych zimowych zadań tak samo jak wywóz odpadów. Dobra wola i sąsiedzki zwyczaj niczego tu nie zmieniają. To obowiązek właścicieli nieruchomości wynikający z przepisów. Samorząd dba natomiast o utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy oraz tworzy warunki sprzyjające temu zadaniu. Zarząd drogi (przy drogach gminnych jest nim gmina) pozbywa się błota, śniegu i lodu uprzątniętego przez właścicieli z chodników położonych wzdłuż nieruchomości. Do niej należy też odśnieżanie jezdni, przystanków komunikacyjnych oraz chodników, przy których nikt nie ma budynku – na przykład tych biegnących wzdłuż parków czy terenów niezabudowanych. Granica jest więc prosta: teren przy prywatnej posesji to zadanie mieszkańca, reszta miasta – zadanie gminy.

Czy trzeba odśnieżać chodnik przed domem oddzielony pasem zieleni?

„Czy muszę odśnieżać chodnik, od którego dzieli mnie trawnik?” – to jeden z najczęstszych powodów sporów. Jeżeli między posesją a chodnikiem znajduje się pas zieleni – trawnik, żywopłot, szpaler drzew – chodnik nie przylega bezpośrednio do działki, a obowiązek odśnieżania spada na gminę lub zarządcę drogi. Właściciel nie musi wtedy odśnieżać chodnika przed domem, bo prawnie nie jest to droga dla pieszych położona przy granicy jego nieruchomości. Jeśli jednak trawnik kończy się w połowie długości działki, trzeba odśnieżać chodnik przed posesją na tym odcinku, który dotyka ogrodzenia. Zanim odstawisz łopatę, sprawdź dokładnie, czy pas zieleni oddziela cały odcinek. Wystarczy, że na części długości chodnik dotyka ogrodzenia – ten fragment właściciel uprząta sam, choć pozostała część pozostaje zadaniem gminy. Zwolnienie działa też tam, gdzie wzdłuż chodnika przyległego do nieruchomości dopuszczono płatny postój pojazdów. Śnieg i lód uprząta wówczas zarządca drogi pobierający opłaty.

Kary za nieodśnieżony chodnik – jakie kary grożą: mandat, grzywna i odszkodowanie

Jakie kary grożą za nieodśnieżony chodnik? Konsekwencje pojawiają się już przy jednym zaniedbanym odcinku: mandat wynosi do 500 zł i najczęściej wystawia go straż miejska podczas zimowych kontroli, a w postępowaniu sądowym grzywna może sięgnąć 1500 zł. Znacznie dotkliwsze bywają konsekwencje cywilne. Zaniedbanie usuwania śniegu z chodnika może skończyć się kosztowną sprawą, jeśli na takim przejściu pieszy dozna urazu – poślizgnięcia i złamania kończyny. Wtedy przechodzień ma prawo dochodzić odszkodowania i zadośćuczynienia od właściciela nieruchomości. Podstawą roszczeń jest art. 415 Kodeksu cywilnego, a poszkodowany musi wykazać winę. Sąd Najwyższy uznał, że właściciel dochowuje staranności, jeśli odśnieża regularnie, nawet gdy w czasie opadów efekt nie jest trwały. W innej sprawie SN przyjął, że za szkodę może odpowiadać także gmina, jeśli nie nadzorowała należycie wykonania obowiązku przez właściciela. Wysokość odszkodowania zależy od stopnia zaistniałego urazu, kosztów leczenia i rehabilitacji oraz utraconych zarobków. W sprawach o złamania po upadku na oblodzonym chodniku sądy zasądzają zadośćuczynienia od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych, a do tego dochodzą koszty leczenia, rehabilitacji i utracony zarobek. Sprawdź więc, czy polisa OC w życiu prywatnym obejmuje szkody wyrządzone przez zaniedbanie porządku wokół posesji – często jest jedyną realną ochroną przed finansowymi skutkami kary za nieodśnieżony chodnik i roszczeń poszkodowanego.

Odśnieżanie chodnika przy posesji – jak prawidłowo odśnieżać?

Przepisy nie wyznaczają sztywnych godzin, ale przyjmuje się, że śnieg należy usuwać niezwłocznie po ustaniu opadów – w praktyce jak najszybciej po porannym lub nocnym ataku zimy. Gdy intensywne opady trwają kilkanaście godzin, trudno oczekiwać od właściciela nieruchomości, by utrzymał idealnie czystą nawierzchnię w środku śnieżycy; liczy się reakcja zaraz po tym, jak śnieg przestanie padać. Liczy się też to, gdzie trafia zgarnięta masa. Odśnieżanie należy prowadzić na całej szerokości przejścia, a uprzątnięty śnieg złożyć tam, gdzie nikomu nie przeszkadza: krawędź chodnika przy krawężniku albo pas zieleni to jedyne sensowne miejsca na pryzmę. Nie wolno blokować przejścia pieszym, wjazdów ani studzienek kanalizacyjnych, a tym bardziej przerzucać śniegu na jezdnię.

Zależy Ci na czasie? Odkupimy Twoją nieruchomość za gotówkę. Szybka wycena online bez zobowiązań.
DARMOWA WYCENA

Jak skutecznie odśnieżać chodnik przed posesją – świeży opad i lód krok po kroku

Żeby skutecznie odśnieżać, działaj etapami. Najpierw łopatą lub zgarniaczem usuń świeży opad na całej szerokości przejścia, potem rozkrusz lód przy pomocy skrobaczki, a na końcu posyp nawierzchnię piaskiem, żwirem lub środkiem przeciwoblodzeniowym dopuszczonym przez gminę. Sól może niszczyć kostkę i roślinność, więc przy pasie zieleni lepiej sięgnąć po piasek. Jeśli wyjeżdżasz na dłużej, umów się z sąsiadem lub firmą, która będzie odśnieżać chodnik pod Twoją nieobecność – wyjazd nie zwalnia z odpowiedzialności.

Odśnieżanie chodnika – obowiązki właściciela to nie wszystko

Odśnieżanie dachów spoczywa na właścicielach lub zarządcach danej nieruchomości. Zalegający śnieg i lód, a zwłaszcza sople nad wejściem, zagrażają przechodniom i konstrukcji budynku. Ignorowanie tego obowiązku może skutkować karą w wysokości 500 zł, a w najpoważniejszych przypadkach – do roku pozbawienia wolności.

Przepisy prawne, o których łatwo zapomnieć zimą

Obowiązki właściciela obejmują również utrzymanie czystości na terenie prywatnej posesji, drożność wejść i klatek schodowych oraz sprawne oświetlenie dojścia do budynku. W przypadku wspólnot i spółdzielni odpowiedzialność za utrzymanie chodnika przejmuje zarządca, a jego zadania w zakresie odśnieżania powinny być wprost zapisane w umowie. Jeśli zlecasz prace firmie zewnętrznej, zadbaj o dokument z jasnym podziałem obowiązków – to on przesądzi, kto odpowiada za odśnieżanie chodnika w razie wypadku. Jeśli chcesz sprzedać mieszkanie lub sprawdzić najnowsze trendy, zajrzyj na nasz

skup nieruchomości

. Znajdziesz tam

skup nieruchomości z problemami

i wiele innych usług, a jeśli nie jesteś do nas przekonany – zobacz nasze

opinie o skupie nieruchomości

.

Maciej Bełz
Autor artykułu

Maciej Bełz

Analityk rynku nieruchomości łączący wiedzę biznesową z umiejętnością interpretacji trendów rynkowych.

Może Cię również zainteresować